चिंतन- कोणती सेवा केली तर आमची समस्या सुटेल?
मनन- कोणतीही सेवा करा..समस्या सुटणार नाही..कारण जो पर्यंत आपला त्या सेवेवर विश्वास नसेल…अनेकदा आपण म्हणतो की अमुक सेवा करतो…तमुक सेवा करतो पण माझी समस्या सुटत नाही…अहो आपण एक नाही अनेक सेवा करतो…जो पर्यंत आपण एका ठिकाणी विश्वास ठेवत नाही..तो पर्यंत आपणस मार्ग दिसणार नाही..विश्वासाने आई वडिलांची सेवा करा..मनात विश्वास असेल की ही सेवा मला यश कीर्ती देणार आहे..तर नक्कीच आपणस अपेक्षित यश मिळेल..पण यात आपले कष्ट महत्वाचे…कारण कोणतीही गोष्ट स्वामीं विना प्रयत्न देत नाहीत…सेवा आणि यश मिळे पर्यंत कष्ट हेच यशाचे सूत्र आहे…धन्यवाद स्वामीं… बोला श्री स्वामीं समर्थ महाराज की जय
www.chetmakeswar.com

आत्महत्या – आपण अनेकदा ऐकतो किंवा वाचतो कि अमुक अमुक व्यक्तींनी आत्महत्या केली.. आपण ऐकतो हळहळ व्यक्त करतो.. जवळची व्यक्ती असेल तर कदाचित आपल्या डोळ्यातही अश्रू येतात..काही दिवसा नंतर आपण सर्व जण विसरून जातो.. आपण अनेकदा हेही ऐकले आहे कि आत्महत्या करणे पाप आहे वगैरे… खरंतर हे पाप आहे कि पुण्य आहे हा विषय फारच गौण आहे.. सर्वात महत्वाची गोष्ट म्हणजे प्रत्येक व्यक्तीचे जीवन अनमोल असे आहे.. मग ती व्यक्ती तरुण असो म्हातारी असो…ज्या व्यक्तींनी आत्महत्या केली आहे त्या व्यक्तीला तर आपण परत आणू शकत नाही.. पण आज समाजात अनेक व्यक्ती आहेत कि त्यांच्या मनात हा विचार येऊन जातो कि नको हे जीवन.. काही व्यक्ती तर आत्महत्येचा विचार करतात.. काही प्रयत्न करतात.. काही त्यात वाचतात तर काही मरतात.. खरंच ज्या व्यक्तीच्या मनात हे विचार येतात त्यांच्याशी हा संवाद आहे.. खरंच तुमचे जीवन इतके स्वस्त आहे का हो ? नऊ महिने आई तुम्हाला पोटात सांभाळलं.. स्वतः त्रास सहन केला फक्त तुमचा जन्म व्हावा यासाठी.. जन्म झाल्यानंतर आई बापाने तुमची तळ हाताच्या फोडा प्रमाणे तुमची काळजी घेतली.. रात्र रात्र जागून काढली पण तुम्हाला स्वस्थ ठेवले.. स्वतः एक वेळ जेवण केले नाही पण तुम्हाला २ वेळेस पोटभर जेवू घातले.. स्वतः शिकले नाही पण तुम्हाला मात्र चांगले शिक्षण प्राप्त व्हावे यासाठी प्रयत्न केले…तुम्हाला चांगले शिकवले.. तुम्ही चांगल्या नोकरी ला लागलात.. तुमचे लग्न करून दिले.. किंवा तुम्ही तुमच्या मना प्रमाणे लग्न केले.. आता तुमची जबाबदारी वाढली.. जीवनात असे काही प्रसंग आले कि तुमच्या मनात प्रश्न येऊ लागले कि आता मरून जावे किंवा आत्महत्या करावी.. आत्महत्या करण्याची कारणे काय तर यावर चिंतन केले तर खालील कारणे सापडतात.
१) आई वडिलांनी अमुक एखादी गोष्ट दिली नाही म्हणून आत्महत्या – अरे मुला तुला समजत आहे का तू काय करत आहेस.. अरे जी गोष्ट मागत आहेस तिची खरंच तुला गरज आहे का ? अरे जरा विचार कर आई वडील कष्ट करतात त्यांना तुमची काळजी आहे.. एखादी गोष्ट मिळत नाही म्हणून तू जीव देत आहेस.. तुझ्या सारखा मूर्ख तूच आहेस असा वेडे पणा करू नकोस.. इथे पालकांनी देखील आपल्या मुलांशी संवाद साधायला हवा.
२) परीक्षेत कमी मार्क पडले वा नापास होणार म्हणून आत्महत्या – अरे जेव्हा अभ्यास करण्याची वेळ होती तेव्हा झोपा काढल्यास आणि आता  परिस्थती पासून पळत आहेस अरे आत्म हत्या करू नकोस अपयश आले म्हणून खचून जाऊ नकोस.. पुन्हा प्रयत्न कर.. यश नक्कीच मिळेल.. इथेही पालकांनी मुलांशी संवाद साधावा.                                                                    ३)प्रेमात अपयश – एखादी मुलगा किंवा मुलगी एकमेकांसाठी आत्महत्या करतात – खरंच अश्या मुलांची किंव येते कारण प्रेम म्हणजे काय हेच माहित नाही आणि म्हणे हंम एक दुजे के सिवाय जी नही सकते.. अरे खरं प्रेम असे नसते रे.. प्रेम म्हणजे त्याग.. इथं त्यागा पेक्षा मरण बरं असे तुम्हाला वाटत असेल तर तुमच्या सारखे दरिद्री तुम्हीच आहात
४) कौटुंबिक वाद – यातून देखील अनेकजण आत्महत्या करतात.. खरंतर अनेक वाद आपल्यातील अहंकारापोटी होत असतात.. जर आपण आपल्यातील मी पणा सोडला तर नक्कीच वाद कमी होतील.. तरी देखील वाद होत असतील तर त्यावर चिंतन मनन करा पण जीव देऊ नका
५) कर्ज बाजरी पणा- आपल्या कडे सर्वात जास्त लोक कर्ज बाजरी पणा मूळे आत्महत्या करतात.. खरंच हा विचार जर तुमच्या मनात येत असेल तर पुढील प्रश्न स्वतःला विचारा माझ्यावर किती कर्ज आहे.. हे कर्ज नाही फेडले तर काय होऊ शकते.. माझी कर्ज फेडण्याची इच्छा आहे का? जर असेल तर काय केले तर हे कर्ज मी फेडू शकतो? माझी हि कर्जाची अडचण मी कुणाशी संवाद साधून बोलू शकतो का? मी जर आत्महत्या केली तर हे कर्ज माफ होईल का? कर्ज जरी माफ झाले तरी माझी बायको , मुले , आई ,वडील यांनी त्यांचा पुढचा उदर निर्वाह कसा करायचा.. माझे जीवनाचे मूल्य इतके कमी आहे का? हे प्रश्न किमान १० वेळेस विचारा नक्कीच तुमचे उत्तर तुम्हाला मिळेल.
नक्कीच मनुष्य जन्म एकदाच मिळतो.. मेल्यावर काय होते हे अजून तरी कुणाला माहित नाही.. माणूस दिसत नाही हे सर्वांना माहित आहे पण नक्की काय होते माहित नाही.. ईश्वराने दिलेले जीवन पूर्णपणे जगूया.. आपण मेल्याने काही फरक पडत नाही पण फरक पडतो आपल्या कुटुंबाला.. जर आपण जीव देऊ शकतो याचाच अर्थ आपण कष्ट करून इतिहास हि घडवू शकतो…आता इतिहास घडवायचा कि इतिहास जमा व्हायचे हे तुम्हीच ठरवा.. समस्या तर असणारच आहे.. प्रत्येक व्यक्तीला समस्या आहे.. समस्या आहे त्या मुळेच सुखाला किंमत आहे.. आणि जगातील सर्व भौतिक वस्तूपेक्षा मौल्यवान जर काही असेल तर आहे आपला जीव..आपली समस्या घेऊन रडत बसू नका.. समस्या व्यक्त करा.. वाईट विचार आले तर व्यक्त व्हा.. पण अमूल्य असा जीव.. आत्महत्या करून संपवू नका.. हा जन्म पुन्हा नाही नक्कीच आपण हुशार आहात यावर चिंतन मनंन कराल .

चला तर मग समर्थांना प्रार्थना करूया हे समर्था आज तू आम्हाला जीवन म्हणजे काय हे सांगितलेस त्याबद्दल धन्यवाद.. अनेकदा माझे नकारात्मक मन.. लढण्यापेक्षा पळण्याकडे धाव घेते.. यातून मी हे अमूल्य जीवन नष्ट करण्याचा विचार मनात येऊन जातो त्याबद्दल मला माफ कर.. असे नकारात्मक विचार नष्ट कर.. आम्हाला संकटाशी लढण्याची बळ दे.. सामर्थ्य दे.. तुला अपेक्षित असणारी जीवनाची अभिव्यक्ती आमच्यकडून करून घे.. हि प्रार्थना करून घेतल्याबद्दल धन्यवाद.. !

श्री रामचरित मानस ३ महिमा श्री रामचरित्राचा – श्री महादेवांनी हि कथा रचली व सर्वप्रथम ती माता पार्वती यांना सांगितली… श्री शंकरांनी हि कथा काकभुशुंडी ऋषींना दिली कारण ते राम भक्त होते… काकभुशुंडी ऋषींनी याज्ञवल्क्य ऋषींना ऐकवली याज्ञवल्क्य ऋषींनी श्री भारद्वाज ऋषींना ऐकवली.. . श्री रामाची कथा हि ज्ञानाची भांडार आहे… श्री रामाची कथा हि बुद्धिवान लोकांना विवेकी बनण्यास मदत करते.. आपल्या मनात असणाऱ्या शंकाचे निराकरण या कथेने होते… कथा हि अमृतरूपी आहे.. म्हणजेच आपणस प्रेरणा देणारी अशी आहे.. सर्व दुःख, भय यांचा नाश करणारी आहे.. खरंतर राम कथा हि आपल्यातील असुरी विचार, आचार यांचा नाश करणारी आहे… भक्ती , प्रेम आणि श्रद्धा यांची खाण हि राम कथा आहे… श्री तुलसीदास म्हणतात रामकथा हि मंदाकिनी नदी सारखी आहे.. निर्मळ अशी.. श्री रामाचे चरित्र हे धर्म, अर्थ , काम , मोक्ष यांची खाण आहे.. रोगाचे निवारक अशी वैद्य आहे.. शोक , भय दुःख विनाशक आहे… आपल्या मनातील काम क्रोधाची नाश करणारी आहे… आपल्या मनातील सर्व इच्छांची पुर्ती करणारी आहे… संपूर्ण जगाचे कल्याण करणारी अशी हि राम कथा आहे.. जसा पौर्णिमेचा चंद्र अंधार दूर करतो तशी हि राम कथा आपल्या जीवनातील अंधार दूर करते… थोडक्यात काय तर श्री राम कथा हा आपल्या सर्वांसाठी अभ्यासाचा चिंतन मननं करण्याचा असा ग्रंथ आहे.. फक्त यात एक गोष्ट महत्वाची ती म्हणजे एकदम कोणत्याही तर्क वा वितर्क न लावता संपूर्ण कथा वाचण्याचा श्रवण करण्याचा… त्यावर चिंतन मनन करण्याचा आपण प्रयत्न करणार आहोत… !

महिमा राम नामाचा – श्री रामचरित मानस मध्ये संत श्रेष्ठ तुलसी दासजी महाराज राम नामाचा महिमा वर्णन करत आहेत… सर्वप्रथम राम नामाला वंदन असो… खरंतर राम नामाचा महिमा शब्दात व्यक्त करणे कठीण आहे… हा महामंत्र आहे.. इथे एक गोष्ट प्रकर्षाने सांगावीशी वाटते कि ती हि कि भगवंताचे प्रत्येक नाम हे श्रेष्ठच आहे.. नाही तर काय होते आपण तुलना करत बसतो… पहा श्री वाल्मिकी ऋषींनी राम नाम उलटे घेतले म्हणजे त्यांनी राम.. राम जप करण्याऐवजी.. मरा.. मरा असा जप केला तरीहि नाम जपाच्या प्रभावाने वाल्याचा वाल्मिकी ऋषी झाले हे आपण सर्व जाणताच.. राम नाम जपाने आपल्यात भक्ती जागृत होते.. याचा जप करणे खूप सोपे असे आहे.. कुठेही आपण जप करू शकतो.. याला काळ ,वेळ, स्थळ याचे बंधन नाही.. नाम जपा मुळे इहलोकी तर कल्याण होतेच पण त्याच प्रमाणे परलोकतही आपले कल्याण होते.. जीव आणि ब्रम्ह यांची अनुभूती घेण्याचा मार्ग म्हणजे नाम सेवा… आपली जीभ जशी चांगली चव हवी असते तसेच एकदा आपल्या जिभेला राम नामाची चव लागली कि मग इतर कोणत्याच चवीची अपेक्षा राहत नाही… तुलसी दास महाराज म्हणतात राम नामाची दोन्ही अक्षरे हि अत्यंत श्रेष्ठ अशीच आहेत..आता आपल्या मनात प्रश्न निर्माण होऊ शकतो कि राम नाम व प्रभू श्री राम हे एकच आहेत कि वेगळे आहेत ? याचे उत्तर आहे ते एकच आहेत.. मग आपल्या मनात प्रश्न निर्माण होतो कि मग नामच का घ्यावे… याचे उत्तर देताना तुलसी दास महाराज म्हणतात पहा एखादा सेवक असतो तो आपल्या स्वामींच्या मागेच असतो तसाच जिथे नाम तिथे श्री राम… थोडक्यात भगवंत हे नामाच्या आधीन असतात.. पहा आपणास कोणत्याही वस्तूचे स्वरूप समजण्यासाठी तिचे नाव माहित असणे आवश्यक आहे त्याशिवाय आपण तिला ओळखू शकत नाही तसेच राम नामाशिवाय आपण रामाला ओळखू शकत नाही… सगुण असो वा निर्गुण असो स्वरूप समजण्यासाठी नामच मार्ग आहे… तुलसीदास महाराज म्हणतात जर आपणस आंतर्बाह्य प्रकाश हवा असेल तर आपणस आपल्या मुखात कायम राम नामाचा वास असणे आवश्यक आहे… नामाने धर्म अर्थ काम मोक्ष यांची प्राप्ती होते… वेद सुद्धा नामाचा महिमा गातात.. कलियुगात ईश्वर सेवेचा सर्वात सुलभ सोप्पा मार्ग म्हणजे नाम सेवा… नाम म्हणजे सर्व काही… नाम हे सर्वव्यापक आहे.. भगवंताचा निवास आपल्या हृदयात आहे.. त्याचे दर्शन हे नाम जप सेवेने सुलभ होते.. राम नाम हे रामपेक्षा हि मोठे आहे… नामाने आपला उद्धार होतो… आपले आचार विचार यांत बदल होतो… आपले जीवन अंधारातून प्रकाशाकडे जाण्याचा मार्ग नाम रुपी सेवा… आपल्या मनास पवित्र करण्याचे साधन राम नाम… सेतू बांधताना राम नाम रूपीच सेतू बांधावा लागला व तो तयार झाला हे आपण सर्वच जांणतोच म्हणजेच यशाचा सेतू म्हणजे राम नाम… थोडक्यात निर्गुण निराकाच्याही पलीकडे जे काही आहे ते राम नाम थोडक्यात श्री रामांना जाण्याचं असेल तर राम नामाशिवाय ते शक्य नाही म्हणून आपणस राम नाम घ्यायचे आहे.. !
बोध – वरील नाम महिमा यावर आपण चिंतन मनन केले तर आपणस नक्कीच हा बोध होतो कि… सर्वांत सुंदर.. सोपी ईश्वर सेवेचा मार्ग म्हणजे नाम जप रुपी सेवा.. हि सेवा आपण जितकी अधिकाधिक करू तसे आपल्यातील वृत्ती, विषय , विकार नाश होतील.. नक्कीच आपणस त्यावर चिंतन मनन करून आपल्यातील जे दोष दिसत आहेत.. ते हळू हळू करून नष्ट करायचे आहेत… या साठी आपणस नाम रुपी सेवा मदत करणार आहे.. फक्त यात महत्वाची गोष्ट म्हणजे आपणस सेवेत सातत्य ठेवणे आवश्यक आहे.. चला तर आज पासून नाम रुपी सेवेस सुरवात करूया