संकष्टी चतुर्थी

Oct 18, 2021 | प्रेरनादाई कथा, हिंदी

Share

संकष्टी चतुर्थी  – गणेश भक्तोंका एक व्रत  है जिसे संकष्टी चतुर्थी  कहाँ  जाता है ! अनेक भक्त यह व्रत करते है ! इस व्रत के पीछे बहोत सी कथाये है ! अभी हम गणेश पुराण में जो कथा है वो यहाँ देखते है ! कृतवीर्य  नाम के राजा थे वे एक परिपूर्ण ऐसे राजा थे ! उनकी पत्नी का नाम सुगंधा था वो भी पति सेवा में मग्न रहती थी ! वे दोनों का संसार खूब अच्छा चल रहा था ! लेकिन उनके जीवन में एक ही बात की न्यूनता थी ! उनको संतान नहीं थी ! उन्होने बहोत से वैद्य  को दिखाया , बहोतसे व्रत किये लेकिन उनको संतान सुख प्राप्त नहीं हो रहा था ! आगे जाकर उन्हें संसार में रुची नहीं रही इसलिए वे दोनों सभी सुखोंका  त्याग करके वन में चले गए ! वहाँ जाने के बाद उन्होंने सभी सुखोंका त्याग किया था इसलिए जो भी कुछ मिलेगा उसके ऊपर वे अपना उदर निर्वाह करने लगे , इस वजह से वे दोनों की सेहत कमजोर होने लगी ! वे दोनों की स्थिति देखकर श्री नारदमुनि जी को बहोत दुःख हुआ ! नारद मुनि तुरंत स्वर्गलोक गए और उन्होंने कृतवीर्य के पिताजी को उनके बेटे के बारे में बताया तो उन्हें भी बहोत दुःख हुआ ! उन्होंने ब्रम्हदेव जी को प्रार्थना की – हे ब्रम्हदेव जी आपको प्रणाम – कृतवीर्य मेरा पुत्र है ! उसे संतति सुख नहीं मिल रहा ! अभी आप ही कृपा करके इसके लिए कुछ मार्ग दिखा दी जे ! ब्रम्हदेव जी ने उन्हें बताया  पिछले जन्म में तुम्हारा पुत्र एक चोर था ! वह लोगोंको लूटकर उन्हें मारकर अपने कुटुंब की उदरनिर्वाह चलता था ! एक दिन उसने कुछ ब्राम्हणोकि हत्या की.. वो दिन माघ कृष्ण चतुर्थी का था ! उस दिन उसने पुरे दिन कुछ भी नहीं खाया था…  उसे रात को घर आते आते बहोत देर हो गयी थी  ! चंद्रोदय  के बाद उसने खाना खाया ! इस प्रकार जाने अनजाने में उससे यह व्रत हुआ !  इस पुण्य के प्रभाव से उसे इस जन्म  में राज्य पद प्राप्त हुआ… लेकिन ब्रम्हहत्या होने के कारन उसे संतान सुख प्राप्त नहीं हुआ… अगर वो संकष्टी चतुर्थी का व्रत करेगा… तो उसे अवश्य संतान  सूख प्राप्त होगा ! पिता के आज्ञा के अनुसार , संकष्टी चतुर्थी का व्रत किया उसे संतान सुख प्राप्त हुवा ! इस  तरह संकष्टी चतुर्थी व्रत के पीछे का रहस्य है ! ऊपर के कथा से हमें संकष्टी चतुर्थी के बारे में पता चला  इसके ऊपर हमें चिंतन मनन करके हमें बोध हो रहा है की हम जो भी कुछ कर्म करते है  उस कर्म का फल हमें जरूर मिलता है फिर वो राजा हो या रंक  हो ! इसलिए हमें अपना कर्म अच्छा ही करना है ! सच्ची संकष्टी चतुर्थी का उपवास वही होगा  अगर हमारा हर एक कर्म अच्छा कर्म हो, फिर हमारा हर एक दिन संकष्टी चतुर्थी का व्रत बन जायेगा और गणेश जी की कृपा प्राप्त हो जाएगी ! आपको हमारा यह ब्लॉग कैसा लगा हमें जरूर बताइये ! धन्यवाद श्री गणेश जी … कोटि कोटि धन्यवाद !


Share
और पढिये !!

श्री गजानन महाराज चरित्र दर्शन २७ – संदर्भ – श्री गजानन विजय अध्याय ८

शेगाव मध्ये पाटील आणि देशमुख या दोन कुटुंबामध्ये भांडण होते.. खंडू पाटील यांना देशमुख यांचा नोकर रस्त्याने जाताना दिसला.. खंडू पाटील यांनी त्याला आपले एक काम सांगितले कि.. आपले कि कागदपत्रे आहेत हे गावातील सरकारी कार्यालयात जाऊन देऊन ये.. परंतु त्याने ते काम नकार...

यश मिळवणे सोपे आहे

यश मिळवणे सोपे आहे कि अवघड आहे.. आपल्या प्रत्येकाला यश हवे.. जसे आपल्याला यश हवे आहे तसे यश प्रत्येकालाच हवे आहे... आपल्या प्रत्येकाची यशाची व्याख्या वेगळी आहे.. विद्यार्थी असेल तर काही म्हणतील ८० टक्के मिळावेत..८० टक्के मिळणार ८५ म्हणेल.. पण मग इथे प्रश्न निर्माण...

इच्छा पूर्ती चा मंत्र

स्वामीं भक्तहो...इच्छा...आपण नेहमी म्हणतो..माझी अमुक अमुक इच्छा आहे..थोड्या वेळाने दुसरी इच्छा निर्माण होते..पुन्हा तिसरी... अश्या अनेक इच्छा आपल्या मनात निर्माण होतात..खरंच आपली इच्छा काय आहे..आपली कोणती इच्छा पूर्ण होते..कोणती इच्छा पूर्ण होते..नक्कीच यावर चिंतन मनन...

बोले तैसा चाले , त्याची वंदावी पाऊले

बोले तैसा चाले , त्याची वंदावी पाऊले आपण जे आचरण करतो.. तेच उपदेश लोकांना द्यायचे. स्वामी भक्त हो आजच्या स्वामी वाणी तुन स्वामी सांगत आहेत.. आपल्या वाणी तुन आपण जे बोलतो तसेच आपले आचारण असले पाहिजे.. म्हणजे समजा आपण म्हणत असू कि अमुक गोष्ट करू नका वाईट असते.. पण सर्व...

स्वामींना कोणीही फसवू शकत नाही

स्वामी भक्तहो.. कितीही चलाखी करा.. स्वामींना कोणीही फसवू शकत नाही..स्वामींना सर्व समजते..!! स्वामी भक्त हो यात खूप खोल असा अर्थ आहे.. सर्वप्रथम आपल्या मनात येते आम्ही तर कोणतीच चलाखी करत नाही..हे आपण जे उत्तर देत आहोत हेही आपल्या मनाची चलाखी आहे ना.. पहा स्वामी सेवा...

ईश्वर एकच आहे

बोध - आपली श्रद्धा कोणत्याही देवावर असो.. ईश्वर एकच आहे.. कुणी स्वामी म्हणेल.. कुणी माऊली.. कुणी राम , कुणी कृष्ण पण प्रत्येकाची हाक हि स्वामी कडे जाते..फक्त आपला विश्वास महत्वाचा. प्रार्थना - स्वामी ज्या प्रमाणे सूरदास यांच्या हाकेला वो दिलीस तशीच तू आमच्या हाकेला...

स्वामी भक्त सूरदास यांच्या पासून बोध

स्वामीं भक्त हो..आपण लीला।वाचली असेल..नसेल तर वाचा...! बोध-- वरील लीला जर आपण वाचली..चिंतन मनंन केले तर..बोधच बोध आहेत..चला आजचा बोध पाहू...स्वामीं नी कृपा केली त्याचे नाव काय होते..."सूरदास" ज्यांचा सूर स्वामीं च्या सुराशी जुळला आहे..तो का जुळला त्यांनी..श्री कृष्ण...

घरातील देवांना अभिषेक

स्वामीं भक्तहो...आपण रोज आपल्या घरातील देवांना अभिषेक करावा..पण मंत्र माहीत नाहीत..अहो..महामंत्र माहीत आहे ना..."श्री स्वामीं समर्थ" १०८ वेळेस म्हणा...पुजा सुरू केल्यापासून.. संपेपर्यंत... फक्त स्वामीं नाम...पहा किती सोपे।आहे...अहो माझ्या स्वामीं ची सेवा सोपीच...

स्वामीं भक्ती भाव जागृत करण्यास सांगत आहेत

स्वामीं भक्तहो..या लीलेत स्वामीं भक्ती भाव जागृत करण्यास सांगत आहेत..पण भक्ती कशी वाढेल..ती दृढ कशी होईल..कारण नुसते भक्ती भाव म्हणून तो जागृत होईल का? आपल्याला भुक लागली आहे..समोर पंचपक्वांन्न आहेत..ते पाहून आपली भुक भागेल का? त्या साठी आपणस ते अन्न खावे...

भक्ती आणि ज्ञान

स्वामीं भक्त हो..भक्ती आणि ज्ञान या एकमेकांना पूरक आहेत तश्याच बाधक ही आहेत..आपण म्हणाल कसे..आता आपण आपलेच उदाहरण घेऊ...आपल्याला स्वामीं ची पुजा करायची आहे..आपल्याला सगळे मंत्र आणि तंत्र माहिती आहेत...आपण विधिवत पूजा करत आहोत...आपल्या मनातील भाव तपासून पहा...कुठे तरी...